Commercieel vastgoed verhuren: de regels voor verhuurders
Voor eigenaren en beleggers die bedrijfsruimte verhuren of dat van plan zijn: welke regels dwingend zijn, wat u zelf regelt in het contract, en waar het in de praktijk misgaat.
In het kort
Wie commercieel vastgoed verhuurt, krijgt met twee soorten regels te maken. Het huurrecht kent twee regimes: voor winkels en horeca gelden dwingende regels over duur, opzegging en huurprijs, voor kantoren en bedrijfshallen bepaalt vooral het contract wat geldt. Daarnaast zijn er regels buiten het huurrecht, zoals de btw en het energielabel voor kantoren. Het meeste regelt u in de huurovereenkomst, maar niet alles: een einddatum beëindigt de huur van een winkel niet, ontbinden wegens wanbetaling kan alleen via de rechter, en bij verkoop van het pand gaat de huurder mee.
Welke regels gelden bij de verhuur van commercieel vastgoed?
In de praktijk loopt u als verhuurder vijf vragen langs. Welk regime geldt voor deze ruimte? Hoe lang zit ik aan de huurder vast en hoe eindigt de huur? Wat kan ik met de huurprijs? Wat regel ik zelf in het contract? En welke regels gelden los van het contract? De volgorde doet ertoe, want het antwoord op de eerste vraag bepaalt de speelruimte bij alle volgende.
Eerst: welk huurregime geldt
De omschrijving in het contract is niet beslissend. De rechter kijkt naar wat partijen bij het aangaan voor ogen stond en naar het feitelijke gebruik. Een showroom met werkplaats, een kantoor met baliefunctie of een afhaalpunt van een webwinkel kan aan de verkeerde kant van de lijn vallen. Wie een winkel verhuurt met een contract voor kantoorruimte, heeft een huurder met meer rechten dan het contract doet vermoeden. Hoe u het regime bepaalt, leest u in ons artikel over 290- of 230a-bedrijfsruimte.
Duur en einde: wat u wel en niet zelf bepaalt
Voor de verhuurder van een winkel of horecapand betekent dit dat een afgesproken einddatum de huur niet beëindigt. Daarvoor is een tijdige opzegging nodig, bij exploot of aangetekende brief, op een grond die de wet noemt. Afwijken ten nadele van de huurder kan alleen met goedkeuring van de kantonrechter (artikel 7:291 BW). De termijnen staan in ons artikel over huurtermijnen van bedrijfsruimte, de gronden en de vorm in ons artikel over opzegging van de huurovereenkomst.
Twee dingen gaan in de praktijk mis. Spreekt u een eerste termijn van bijvoorbeeld zeven jaar af, dan is de verlenging drie jaar en geen vijf: de twee termijnen vormen samen tien jaar (artikel 7:292 lid 2 BW). En een contract van twee jaar of korter blijft alleen buiten de bescherming als het gebruik ook echt eindigt. Duurt het gebruik langer dan twee jaar, dan geldt van rechtswege een overeenkomst voor vijf jaar, waarop de al verstreken twee jaar in mindering komen (artikel 7:301 lid 2 BW).
Bij een kantoor of bedrijfshal eindigt een huurovereenkomst voor bepaalde tijd op de afgesproken datum. De huurder kan dan wel de rechter vragen de ontruiming uit te stellen. Dat verzoek moet binnen twee maanden na de aangezegde ontruimingsdatum worden gedaan (artikel 7:230a lid 1 BW), en de rechter kan de termijn telkens met ten hoogste een jaar verlengen, tot in totaal drie jaar. Reken daar bij herontwikkeling of eigen gebruik mee.
Huurprijs, indexering en herziening
De gangbare modelcontracten koppelen de huur aan de consumentenprijsindex van het CBS. Een wettelijk maximum op de indexering, zoals bij woonruimte, is er voor bedrijfsruimte niet; wat het contract bepaalt, geldt. Een plafond of een vaste stap moet u dus zelf afspreken.
De herziening van artikel 7:303 BW staat los van de indexering en kan er niet door worden uitgesloten. Zij kan na afloop van de overeengekomen duur worden gevorderd, en anders telkens na vijf jaar. De maatstaf is het gemiddelde van vergelijkbare huurprijzen ter plaatse over de vijf jaar voor de vordering, en de vordering is alleen ontvankelijk met een advies van een deskundige. De herziening werkt in twee richtingen: ook de huurder kan haar vragen, en in een dalende markt gebeurt dat. Hoe de procedure loopt, leest u in ons artikel over huurprijsherziening van bedrijfsruimte.
Het contract: model, zekerheid, onderhuur en overdracht
- Bestemming. Omschrijf het toegestane gebruik nauwkeurig. De bestemming bepaalt mede het regime, en zij is uw grondslag om op te treden wanneer de huurder iets anders gaat doen.
- Zekerheid. Een waarborgsom of bankgarantie is niet wettelijk geregeld; de hoogte en de voorwaarden zijn een contractuele afspraak. Leg vast wanneer u de zekerheid mag aanspreken en dat zij wordt aangevuld na gebruik.
- Onderhuur. De wet staat onderhuur van bedrijfsruimte toe, tenzij de huurder moest aannemen dat u daartegen redelijke bezwaren hebt (artikel 7:221 BW). De modelcontracten draaien dat om en eisen uw schriftelijke toestemming. Wat u kunt doen bij onderhuur zonder toestemming, staat in ons artikel over illegale onderverhuur.
- Overdracht van de onderneming. De huurder van 290-bedrijfsruimte die zijn bedrijf verkoopt, kan de rechter vragen de koper als huurder in zijn plaats te stellen (artikel 7:307 BW). Dat recht kunt u niet wegcontracteren, ook niet met goedkeuring van de rechter (artikel 7:291 lid 2 BW). Zie ons artikel over indeplaatsstelling.
Onderhoud en gebreken
Bij bedrijfsruimte verdelen partijen het onderhoud in de regel zelf, meestal via de algemene bepalingen van het model: de verhuurder de constructie en het casco, de huurder het overige. Die vrijheid heeft een grens. Voor gebreken die de verhuurder bij het aangaan van de overeenkomst kende of had behoren te kennen, kan niet ten nadele van de huurder worden afgeweken van de verplichting om ze te verhelpen (artikel 7:209 BW). Een bekende lekkage of een constructief gebrek schuift u dus niet met een standaardbeding naar de huurder. Leg de staat van het gehuurde bij aanvang vast in een proces-verbaal van oplevering met foto's; dat document beslist later de discussie over herstel bij het einde van de huur.
Btw: belast of vrijgesteld verhuren
De keuze heeft gevolgen voor de aftrek van btw op de aankoop, de bouw en het onderhoud van het pand. Het percentage van negentig staat niet in de wet; laat uw fiscalist de actuele norm bevestigen. Verhuurt u belast en voldoet de huurder later niet meer aan de norm, dan kan dat leiden tot herziening van eerder afgetrokken btw. Neem daarom in het contract op dat de huurder u informeert als zijn gebruik verandert, en wie het nadeel dan draagt. Dit is een fiscale afweging; betrek uw fiscalist voordat u tekent. De keuze tussen houden in privé of in een BV behandelen wij in ons artikel over vastgoed in de BV of privé.
Energielabel en andere regels buiten het huurrecht
De plicht geldt niet wanneer de kantoorfuncties minder dan de helft van het gebouw beslaan of samen kleiner zijn dan 100 vierkante meter, en ook niet voor monumenten, gebouwen voor erediensten, gebouwen die ten hoogste twee jaar worden gebruikt en alleenstaande gebouwen kleiner dan 50 vierkante meter (artikel 3.87 lid 2 tot en met 4). Hebben de maatregelen om label C te halen een terugverdientijd van meer dan tien jaar, dan volstaat het de maatregelen te nemen die zich binnen tien jaar terugverdienen (lid 5).
Of een ontbrekend label ook een gebrek is waarop de huurder zich kan beroepen, hangt af van de omstandigheden. Een kantonrechter oordeelde in 2025 dat het ontbreken van label C geen gebrek was, omdat de gemeente had bevestigd dat een uitzondering gold (rechtbank Oost-Brabant 7 augustus 2025, ECLI:NL:RBOBR:2025:5235, rov. 4.11). In een andere zaak liet de kantonrechter in het midden of het een ernstig gebrek was (rechtbank Midden-Nederland 8 maart 2023, ECLI:NL:RBMNE:2023:3499, rov. 4.6). Controleer het label dus voordat u een kantoor aanbiedt, en leg in het contract vast wie de maatregelen neemt.
Ga daarnaast na of het beoogde gebruik past binnen het omgevingsplan van de gemeente en of er een vergunning nodig is, bijvoorbeeld voor horeca. Leg in het contract vast wie dat risico draagt.
Als de huurder niet betaalt
Dat laatste wordt vaak verkeerd begrepen. Artikel 7:280 BW, dat de rechter de bevoegdheid geeft een huurder nog een maand te gunnen, staat in de afdeling over woonruimte; voor 290- en 230a-bedrijfsruimte bevat de wet geen vergelijkbare bepaling (conclusie A-G Wissink 29 april 2016, ECLI:NL:PHR:2016:351, onder 3.16). De huurder van bedrijfsruimte moet het hebben van de vraag of de tekortkoming de ontbinding rechtvaardigt; daarbij weegt de rechter alle omstandigheden.
Een slot op de deur of het afsluiten van de stroom is geen optie; de feitelijke ontruiming gebeurt door de deurwaarder, op grond van een vonnis. Begin tijdig: aanmanen na de eerste gemiste termijn, beoordelen of de bankgarantie kan worden aangesproken, en dagvaarden voordat de achterstand te hoog oploopt. De stappen staan in onze artikelen over huurachterstand bij bedrijfsruimte en ontruiming van een bedrijfspand.
Servicekosten, exploitatie en oplevering
- Servicekosten. Leg vast welke kosten u doorbelast, welk voorschot de huurder betaalt en dat u elk jaar afrekent met een overzicht per kostensoort.
- Exploitatie. Bij een winkel of horecapand wilt u geen dichte deur. Neem op dat de huurder het gehuurde zelf en doorlopend gebruikt, met de openingstijden die bij de locatie passen.
- Oplevering. Spreek af in welke staat de huurder oplevert en wat er gebeurt met wat hij heeft aangebracht. Het proces-verbaal van oplevering bij het begin van de huur is daarbij het ijkpunt.
Verkoop van het verhuurde pand
Voor de verkoper betekent dit dat vrij van huur leveren alleen kan als de huur vóór de levering rechtsgeldig is geëindigd. Voor de koper dat de huurcontracten onderdeel zijn van het onderzoek vóór de koop: looptijd, opties, huurprijs en indexering, zekerheden en bijzondere toezeggingen. Niet elk beding gaat mee over; een koopoptie van de huurder in beginsel niet. Meer in ons artikel over koop breekt geen huur.
Verhuren aan uw eigen BV
Hoe u die huur onderbouwt en vastlegt, leest u in ons artikel over huur tussen eigen BV's.
Wat u controleert voordat u tekent
- Valt de ruimte onder artikel 7:290 of 7:230a BW, gelet op het werkelijke gebruik?
- Past de afgesproken duur bij het regime, en is voor een afwijking goedkeuring van de kantonrechter gevraagd?
- Staat de indexering in het contract, met de index en de peilmaanden?
- Is de zekerheid hoog genoeg en mag u haar aanspreken zonder vonnis?
- Is duidelijk wie welk onderhoud doet en betaalt, en staan bekende gebreken beschreven?
- Is de keuze voor belaste verhuur vastgelegd, met een regeling voor het geval de huurder niet meer aan de norm voldoet?
- Heeft een kantoor ten minste label C, en past het gebruik in het omgevingsplan?
- Is er een proces-verbaal van oplevering met foto's?
Wanneer u advies inwint
Wat wij in een huurdossier doen en wat dat kost, leest u op onze pagina over de advocaat huurrecht voor bedrijfsruimte.
Bronnen en vindplaatsen
De belangrijkste vindplaatsen bij dit artikel. Wetteksten via wetten.overheid.nl (de officiële publicatie), uitspraken via rechtspraak.nl.
Wetgeving
- Artikel 6:265 BW
- Artikel 7:204 BW
- Artikel 7:206 BW
- Artikel 7:209 BW
- Artikel 7:217 BW
- Artikel 7:221 BW
- Artikel 7:226 BW
- Artikel 7:230a BW
- Artikel 7:231 BW
- Artikel 7:280 BW
- Artikel 7:290 BW
- Artikel 7:291 BW
- Artikel 7:292 BW
- Artikel 7:300 BW
- Artikel 7:301 BW
- Artikel 7:303 BW
- Artikel 7:307 BW
- Artikel 11 Wet op de omzetbelasting 1968
- Artikel 3.87 Besluit bouwwerken leefomgeving
Rechtspraak
Veelgestelde vragen
Welke wet geldt voor de verhuur van bedrijfsruimte?
Titel 4 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Voor winkels, horeca en ambachtsbedrijven geldt artikel 7:290 BW en volgende, met dwingende regels over duur, opzegging en huurprijs. Voor kantoren, opslag en bedrijfshallen geldt artikel 7:230a BW, dat alleen ontruimingsbescherming geeft. De rest volgt uit het contract.
Mag ik de huur van bedrijfsruimte elk jaar verhogen?
Alleen als het contract dat regelt. De meeste contracten koppelen de huur aan de consumentenprijsindex. Een verhoging naar het marktniveau loopt bij winkels en horeca via de rechter, op grond van artikel 7:303 BW, en kan pas na afloop van de overeengekomen duur of na vijf jaar.
Hoe lang zit ik als verhuurder aan een huurder vast?
Bij een winkel of horecapand in beginsel tien jaar: vijf jaar, van rechtswege verlengd met vijf jaar, en daarna alleen te beëindigen op een grond die de wet noemt. Bij een kantoor of bedrijfshal zo lang als het contract bepaalt, met daarna ontruimingsbescherming voor de huurder van ten hoogste drie jaar.
Moet ik btw rekenen over de huur?
Verhuur is in beginsel vrijgesteld. Belaste verhuur is een keuze van verhuurder en huurder samen, en kan alleen als de huurder het pand grotendeels gebruikt voor activiteiten met recht op aftrek van btw. De keuze werkt door in de aftrek op uw investeringen; bespreek haar met uw fiscalist.
Mag ik een kantoor zonder energielabel C verhuren?
Het gebruik als kantoor is sinds 1 januari 2023 niet toegestaan zonder ten minste label C, behoudens uitzonderingen zoals kleine kantoren en monumenten. De gemeente of omgevingsdienst handhaaft. Breng het label in orde voordat u het pand aanbiedt.
Wat gebeurt er met de huurder als ik het pand verkoop?
De huur loopt door. De koper wordt van rechtswege de nieuwe verhuurder (artikel 7:226 BW), en daarvan kan bij een gebouw niet worden afgeweken. Wilt u vrij van huur leveren, dan moet de huur eerst rechtsgeldig zijn beëindigd.
Verder op deze site
Het bredere onderwerp: Vastgoed advocaat in Amsterdam: huur, koop en bouw →
Advocaat ondernemingsrecht en vastgoed in Amsterdam Zuidas. Schrijft deze kennisbank voor ondernemers die eerst zelf willen begrijpen waar ze staan.
Verwante artikelen
Een huur- of vastgoedkwestie bespreken?
In een eerste gesprek van 30 minuten hoort u waar u staat en wat de logische volgende stap is.