Wettelijke rente berekenen

Nederland kent twee wettelijke rentes. De handelsrente (artikel 6:119a BW) geldt voor handelsovereenkomsten: leveringen van goederen of diensten tussen bedrijven onderling, of tussen een bedrijf en een overheidsorganisatie. Zij is bewust hoog, als prikkel om zakelijke facturen op tijd te betalen. De gewone wettelijke rente (artikel 6:119 BW) geldt voor al het andere: vorderingen op consumenten, schadevergoeding, terugbetalingsverplichtingen na ontbinding of vernietiging, en vorderingen die niet uit een handelsovereenkomst voortvloeien.

De rente loopt vanaf het moment dat de schuldenaar in verzuim is. Bij een handelstransactie gebeurt dat automatisch zodra de afgesproken betalingstermijn verstrijkt, of bij gebreke daarvan na dertig dagen. In andere gevallen is doorgaans eerst een ingebrekestelling met een redelijke termijn nodig, tenzij een fatale betaaltermijn gold. Hoe u een debiteur correct in gebreke stelt, leest u bij de modelbrieven en in de kennisbank over een onbetaalde factuur.

Beide rentes zijn samengesteld per jaar: na elk verstreken jaar wordt de opgebouwde rente bij de hoofdsom opgeteld en telt zij mee voor de verdere renteberekening. Bij vorderingen die jaren openstaan maakt dat een merkbaar verschil, en het is de reden dat een handmatige enkelvoudige berekening vrijwel altijd te laag uitkomt.

De twee rentes worden op verschillende manieren vastgesteld, en dat verklaart waarom de handelsrente veel harder beweegt. De handelsrente volgt de herfinancieringsrente van de Europese Centrale Bank, vermeerderd met acht procentpunten (artikel 6:120 lid 2 BW), en wordt per 1 januari en 1 juli bepaald op het niveau dat die dag geldt. Dat is na te rekenen: de ECB bracht de herfinancieringsrente op 17 juni 2026 naar 2,40%, en per 1 juli 2026 staat de handelsrente op 10,4%. Dezelfde optelling klopt voor elk tijdvak in de tabel hierboven.

De gewone wettelijke rente kent die koppeling niet. De regering stelt haar vast bij besluit (artikel 6:120 lid 1 BW, uitgewerkt in het Besluit vaststelling wettelijke rente), dus zij verandert alleen wanneer dat besluit wordt gewijzigd en niet volgens een vast ritme. Sinds 1 januari 2026 is dat 4%.

Wat er per 1 januari 2027 kan gebeuren. De ECB bracht de herfinancieringsrente op 16 september 2026 naar 2,65%. Staat die op 1 januari 2027 nog op dat niveau, dan komt de handelsrente uit op 10,65%. Deze pagina en de rekentool werken wij bij zodra de vaststelling er is.