Advocaat voor een kort geding: binnen weken een uitspraak
Voor ondernemers die niet op een bodemprocedure kunnen wachten: wanneer een kort geding kan, wat u er kunt vorderen, hoe de procedure verloopt en wat zij kost.
In het kort
Het kort geding is de spoedprocedure van het civiele recht: de voorzieningenrechter treft binnen enkele weken een voorlopige voorziening, zoals een verbod met dwangsom, een ontruiming of een voorschot. Vereist is spoedeisend belang; voor geldvorderingen geldt extra terughoudendheid. Voor de eiser bij de rechtbank is een advocaat verplicht. Het vonnis is direct uitvoerbaar maar bevat een voorlopig oordeel: de bodemrechter is er niet aan gebonden en hoger beroep moet binnen vier weken. In de praktijk beslist het kort geding veel geschillen definitief, omdat partijen na het vonnis alsnog regelen.
Wat een kort geding is
Voorlopig betekent niet vrijblijvend: het vonnis is in de regel uitvoerbaar bij voorraad en wordt dus direct nageleefd of geëxecuteerd. Omdat een bodemprocedure daarna maanden tot jaren duurt, schept het kort geding in de praktijk vaak een voldongen feit; een groot deel van de zaken wordt na het kortgedingvonnis geregeld en komt nooit meer bij de bodemrechter. Dat maakt de zitting in kort geding tot een van de belangrijkste momenten in een zakelijk conflict.
Spoedeisend belang: de toegangspoort
Spoed is een relatief begrip: het gaat niet om paniek maar om de vraag wat er onherstelbaar misgaat als de rechter nu niets doet. Een lekkende exclusiviteitsafspraak, een geschorste levering waardoor de productie stilvalt, een ex-werknemer die klanten belt in strijd met zijn beding: allemaal spoedeisend. Zuiver financiële schade die later volledig te vergoeden is, is dat op zichzelf niet. Wacht ook niet te lang: wie maanden stilzit, moet uitleggen waarom het nu ineens niet langer kan wachten.
Wat u in kort geding kunt vorderen
De voorziening moet zich lenen voor een ordemaatregel: iets dat feitelijk geregeld kan worden in afwachting van het definitieve oordeel. Twee veelvoorkomende toepassingen voor ondernemers hebben een eigen plek in onze kennisbank: de opheffing van een gelegd beslag en de ontruiming van bedrijfsruimte. Beide zijn bij uitstek kortgedingmaterie.
De geldvordering in kort geding
De drie criteria werken als communicerende vaten: hoe aannemelijker de vordering, hoe minder streng de rechter toetst aan spoed en restitutierisico. Een bankgarantie tegen het restitutierisico is geen vereiste, en een financiële noodsituatie aan uw kant is geen drempel maar juist vaak de spoed zelf. Ligt er een erkende factuur, een vaststellingsovereenkomst of een onbetwiste afrekening, dan kan het kort geding maanden schelen ten opzichte van de gewone route. Bij serieuze betwisting hoort de zaak in een bodemprocedure, eventueel met conservatoir beslag om het verhaal alvast veilig te stellen.
Hoe de procedure verloopt
Alles hangt op de zitting. Het kort geding kent geen uitgebreide schriftelijke ronde en geen getuigenverhoren: de zaak wordt op de zitting gewonnen of verloren. Dat vraagt een dossier dat in één keer overtuigt (producties compleet, tijdlijn helder) en een advocaat die scherp kan schakelen op vragen van de rechter en verweren van de overkant. Voor de eiser bij de rechtbank is een advocaat verplicht; de gedaagde mag in persoon verschijnen of met een advocaat (een andere gemachtigde is bij de rechtbank niet toegestaan), al is in persoon verschijnen tegenover een voorbereide wederpartij zelden verstandig. Bij de kantonrechter in kort geding geldt voor geen van beide partijen een advocaatverplichting.
Na het vonnis: voorlopig maar niet vrijblijvend
Strategisch is dit de kern: verlies in kort geding is geen eindstation, maar de tussentijd is wel verloren terrein. Weeg dus per geval of u het spoedappel instelt (vier weken!), direct de bodemprocedure start, of onderhandelt met het vonnis als gegeven. Wie zelf executeert, moet het spiegelbeeldige risico kennen: wordt het vonnis vernietigd of oordeelt de bodemrechter anders, dan is de executant in beginsel aansprakelijk voor de schade van de tenuitvoerlegging. Een lopende executie laten schorsen kan bovendien alleen langs een hoge lat, in de kern bij een kennelijke misslag of nieuwe feiten. En ligt er in dezelfde kwestie al een bodemvonnis, dan stemt de voorzieningenrechter zijn oordeel daarop af. Wie wint, doet er goed aan het momentum te gebruiken om de zaak definitief te regelen voordat de wederpartij zich herpakt.
Wat het kost
Omdat het kort geding kort is, zijn de advocaatkosten goed te begroten; wij werken met een prijsafspraak vooraf voor het hele traject van intake tot vonnis. De vaste bedragen, het griffierecht en de kostenveroordeling, rekent u zelf door met onze proceskosten-rekentools. Houd bij de afweging ook de keerzijde in het oog: wie verliest, betaalt de proceskosten van de wederpartij volgens dezelfde tarieven.
Bronnen en vindplaatsen
De belangrijkste vindplaatsen bij dit artikel. Wetteksten via wetten.overheid.nl (de officiële publicatie), uitspraken via rechtspraak.nl.
Wetgeving
Veelgestelde vragen
Hoe snel krijg ik een uitspraak in kort geding?
Van dagvaarding tot vonnis duurt een gemiddeld kort geding enkele weken: de zittingsdatum wordt in overleg met de voorzieningenrechter bepaald, vaak twee tot vier weken vooruit, en het vonnis volgt in de regel binnen twee weken na de zitting.
Bij grote spoed kan het sneller: de voorzieningenrechter kan op zeer korte termijn zitting houden en in extreme gevallen zelfs dezelfde dag mondeling uitspraak doen. De werkelijke doorlooptijd hangt af van de agenda van de rechtbank en de complexiteit van de zaak.
Is een advocaat verplicht in kort geding?
Voor de eisende partij bij de voorzieningenrechter van de rechtbank: ja, de dagvaarding moet door een advocaat worden uitgebracht. De gedaagde partij mag in persoon verschijnen of met een advocaat; vertegenwoordiging door een andere gemachtigde is daar niet toegestaan (artikel 255 Rv).
Bij de kantonrechter in kort geding, bijvoorbeeld in huurzaken, geldt de verplichting voor geen van beide partijen. In persoon verschijnen tegen een professioneel vertegenwoordigde eiser is overigens zelden een gelijkwaardige strijd: het kort geding wordt op de zitting beslist en procestechniek weegt daar zwaar.
Wat geldt als spoedeisend belang?
Spoedeisend belang betekent dat van de eiser niet kan worden gevergd dat hij de uitkomst van een bodemprocedure afwacht. Denk aan een dreigende ontruiming, een concurrentiebeding dat nú wordt overtreden, een geblokkeerde levering of een beslag dat de bedrijfsvoering lamlegt.
De rechter beoordeelt de spoed op het moment van de zitting en weegt de belangen van beide partijen. Lang stilzitten kan de spoed ondergraven, maar hoeft niet fataal te zijn als het belang actueel blijft.
Kan ik een geldvordering in kort geding innen?
Het kan, maar de rechter is terughoudend. Vereist is dat het bestaan van de vordering voldoende aannemelijk is, dat er spoedeisend belang is bij een voorschot, en de rechter weegt het restitutierisico mee: de kans dat de eiser het geld niet kan terugbetalen als de bodemrechter later anders oordeelt.
Voor evidente, niet serieus betwiste facturen kan een incasso-kort-geding daarom een snel alternatief zijn voor een bodemprocedure; voor serieus betwiste vorderingen is het meestal de verkeerde route.
Wat kan ik doen als ik het kort geding verlies?
Twee routes. Binnen vier weken kan hoger beroep worden ingesteld bij het gerechtshof; die spoedappeltermijn is fataal. Daarnaast staat de bodemprocedure altijd open: het kortgedingvonnis bevat slechts een voorlopig oordeel en bindt de bodemrechter niet.
Welke route verstandig is, hangt af van het gebrek in het vonnis en van de vraag of de voorziening intussen wordt geëxecuteerd. Vaak loont het de bodemprocedure meteen aanhangig te maken om de druk terug te leggen.
Hoe werkt een dwangsom bij een kort geding?
De rechter kan aan een veroordeling om iets te doen of na te laten een dwangsom verbinden: een bedrag per dag of per overtreding, meestal met een maximum. De dwangsom is een drukmiddel; zij komt toe aan de eiser en staat los van eventuele schadevergoeding.
Verbeurde dwangsommen kunnen direct met het vonnis worden geëxecuteerd. Aan een veroordeling tot betaling van geld kan geen dwangsom worden verbonden; daarvoor bestaan beslag en executie.
Lees ook over het bredere onderwerp
Burgerlijk procesrecht →
Advocaat ondernemingsrecht en vastgoed in Amsterdam Zuidas. Schrijft deze kennisbank voor ondernemers die eerst zelf willen begrijpen waar ze staan.
Verwante artikelen
Een procedure starten of u verweren?
Wij beoordelen uw processpositie eerlijk: ook wanneer schikken verstandiger is dan procederen. Het eerste gesprek is kosteloos.