Wettelijke betalingstermijnen: 30 en 60 dagen, en wat u ermee kunt
Voor ondernemers die op tijd betaald willen worden: welke betaaltermijnen de wet toestaat tussen bedrijven, de harde 30-dagengrens voor grote afnemers, en wat er automatisch gaat lopen zodra de termijn verstrijkt.
In het kort
Tussen bedrijven geldt zonder afspraak een betalingstermijn van 30 dagen na ontvangst van de factuur. Contractueel kan dat worden opgerekt tot 60 dagen; langer kan alleen uitdrukkelijk en als het niet kennelijk onbillijk is. Grote ondernemingen mogen mkb-leveranciers en zzp'ers hooguit 30 dagen laten wachten: langere termijnen zijn nietig. Na het verstrijken van de termijn is de schuldenaar zonder aanmaning in verzuim en lopen de handelsrente en minimaal 40 euro incassokosten automatisch. De herinnering en aanmaning zijn dus geen juridische plicht, maar wel de verstandige praktijk.
De hoofdregel: 30 dagen
De regeling komt uit de Europese richtlijn late betalingen en is bewust streng: te late betaling in de keten is een van de grootste liquiditeitsproblemen van het mkb, en de wetgever heeft de sanctie daarom automatisch gemaakt. De 30 dagen beginnen bij de ontvangst van de factuur; is de prestatie dan nog niet geleverd of ontvangen, dan bij de ontvangst van de prestatie. Discussies gaan in de praktijk dan ook zelden over de regel en vrijwel altijd over de feiten: wanneer is de factuur ontvangen, was de prestatie deugdelijk, is er terecht een deel betwist? Wie zijn facturatie strak en aantoonbaar inricht (direct factureren, digitaal met ontvangstbevestiging), wint die discussies vooraf.
Oprekken tot 60 dagen, en de grens daarboven
De toets voor termijnen boven de 60 dagen is dubbel en bewust zwaar. Uitdrukkelijk overeengekomen betekent dat de termijn onderdeel was van de onderhandeling en niet ongezien is meegetekend; de kennelijke onbillijkheid wordt gewogen aan de hand van onder meer de aard van de prestatie, de gebruiken in de branche en de vraag of er objectieve redenen voor de lange termijn zijn. Voor leveranciers is de praktische betekenis: teken niet zomaar voorwaarden waarin een betaalkalender van 90 of 120 dagen verstopt zit, maar onderhandel de termijn expliciet, of accepteer hem tegen een prijs (rentevergoeding, voorschot). Een ongeldig lange termijn valt terug op de wettelijke regeling, met alle rentegevolgen van dien.
De harde grens: grote afnemer, mkb-leverancier
Deze regel is dwingend recht en laat zich niet wegcontracteren, ook niet met een beroep op vaste concerninkoopvoorwaarden of buitenlandse betaalkalenders. Wie als grote onderneming kwalificeert, volgt uit de jaarrekeningcriteria; de grens ligt bij de overgang van middelgroot naar groot. Voor mkb-leveranciers is dit een sterk maar onderbenut instrument: de nietigheid werkt automatisch, dus ook wie de lange termijn ooit heeft geaccepteerd, kan zich er later op beroepen en met terugwerkende kracht handelsrente vorderen over de te late betalingen. In lopende relaties is dat een onderhandelingstroef die zich zakelijk laat inzetten: liever een gecorrigeerde termijn vooruit dan een renteclaim achteruit.
Wat er automatisch gaat lopen: rente en kosten
De handelsrente is bewust fors, aanzienlijk hoger dan de gewone wettelijke rente, en wordt samengesteld berekend: bij vorderingen die maanden openstaan, telt dat aan. Veel ondernemers laten dit geld liggen omdat zij alleen de hoofdsom factureren; bij structureel te laat betalende afnemers is het rente- en kostenrecht juist het instrument dat gedrag verandert. Reken uw eigen situatie exact door met onze rentetool en de incassokostentool, en vermeld rente en kosten expliciet in de aanmaning; dat maakt de vordering concreet en verhoogt de betaaldruk.
Herinnering, aanmaning en de incassoladder
Gebruik de ladder actief maar kort: een vriendelijke herinnering na een week, een aanmaning met rente en kosten na twee, en daarna geen derde en vierde herinnering maar een besluit. Elke extra brief zonder consequentie leert de debiteur dat te laat betalen bij u gratis is. Wat er na de sommatie volgt, van incasso en conservatoir beslag tot de procedure bij de kantonrechter, leest u in ons cluster over de onbetaalde factuur; de doorlooptijd van dat traject is korter dan veel ondernemers denken, zeker bij onbetwiste vorderingen.
Betalingstermijnen in uw contracten
Formuleer de termijn als uiterste betaaldatum ("betaling uiterlijk op..."), zodat zij fataal is en het verzuim ook buiten de handelsrente-route automatisch intreedt. Wees consequent in de uitvoering: wie contractueel 30 dagen afspreekt maar stilzwijgend 90 accepteert, ondergraaft zijn eigen positie en kweekt gewoonterecht bij de afnemer. En koppel de juridische kant aan de commerciële: een afnemer die structureel te laat betaalt, is geen goede klant met een kasprobleem maar een risico dat geprijsd moet worden. Hoe het volledige traject bij wanbetaling eruitziet, leest u in ons cluster factuur niet betaald.
Bronnen en vindplaatsen
De belangrijkste vindplaatsen bij dit artikel. Wetteksten via wetten.overheid.nl (de officiële publicatie), uitspraken via rechtspraak.nl.
Wetgeving
Veelgestelde vragen
Wat is de wettelijke betalingstermijn tussen bedrijven?
Is er niets afgesproken, dan moet een handelsfactuur binnen 30 dagen na ontvangst worden betaald (artikel 6:119a BW). Partijen kunnen een langere termijn overeenkomen tot maximaal 60 dagen; nog langer kan alleen als dat uitdrukkelijk in de overeenkomst is opgenomen én niet kennelijk onbillijk is jegens de schuldeiser.
Voor één relatie geldt een hardere grens: een grote onderneming die inkoopt bij een mkb-leverancier of zzp'er mag geen langere betaaltermijn dan 30 dagen afspreken. Een langere termijn is nietig en wordt van rechtswege 30 dagen. Overheden moeten eveneens binnen 30 dagen betalen.
Mag mijn afnemer een betalingstermijn van 90 dagen hanteren?
Meestal niet. Boven de 60 dagen is een betaaltermijn tussen bedrijven alleen geldig als hij uitdrukkelijk is overeengekomen en niet kennelijk onbillijk is; een termijn die eenzijdig in inkoopvoorwaarden staat, voldoet daar zelden aan. En is uw afnemer een grote onderneming en bent u mkb'er of zzp'er, dan is alles boven de 30 dagen hoe dan ook nietig: de termijn wordt dan automatisch 30 dagen.
Praktisch betekent dit dat u na het verstrijken van de geldige termijn aanspraak kunt maken op de wettelijke handelsrente en incassokosten, ook als de afnemer intern een langere betaalkalender hanteert. Grote afnemers weten dit; een zakelijke verwijzing naar de wettelijke regeling doet vaak meer dan een boze brief.
Wat kan ik doen als een zakelijke klant te laat betaalt?
Na het verstrijken van de betalingstermijn is de klant zonder aanmaning in verzuim en loopt de wettelijke handelsrente automatisch (artikel 6:119a BW). Daarnaast bent u zonder nadere aanmaning ten minste 40 euro aan incassokosten verschuldigd door de enkele te late betaling (artikel 6:96 BW); daarboven geldt de wettelijke staffel.
Stuur niettemin een herinnering en daarna een aanmaning: niet omdat het juridisch moet, maar omdat het werkt en het dossier opbouwt voor het geval het op incasso of een procedure uitdraait. Reken rente en kosten exact door met onze rekentools voordat u de vordering uit handen geeft.
Ben ik verplicht eerst een betalingsherinnering te sturen?
Tussen bedrijven niet: bij een handelsovereenkomst treedt het verzuim na het verstrijken van de betalingstermijn van rechtswege in, zonder herinnering of ingebrekestelling. De handelsrente en het minimum van 40 euro aan incassokosten lopen dan al.
Alleen bij consumenten ligt dat anders: daar is de veertiendagenbrief verplicht voordat incassokosten verschuldigd worden. Voor de zakelijke praktijk blijft de herinnering wel de verstandige eerste stap: de meeste facturen worden na één herinnering alsnog betaald, en de relatie blijft heel.
Hoe dwing ik betaling binnen de termijn af?
Vooraf: leg de betalingstermijn vast in uw offerte en voorwaarden, factureer direct en correct, en maak de termijn fataal door haar als uiterste betaaldatum te formuleren. Achteraf: herinnering, aanmaning met rente en kosten, en daarna de keuze tussen incasso, conservatoir beslag of een procedure, bij vorderingen tot 25.000 euro bij de kantonrechter.
Structureel te laat betalende afnemers verdienen een structurele aanpak: vooruitbetaling of aanbetaling, een kredietlimiet, opschorting van leveringen of een eigendomsvoorbehoud. Het recht geeft instrumenten, maar debiteurenbeheer begint bij het contract en de eerste factuur.
Lees ook over het bredere onderwerp
Ondernemingsrecht →
Advocaat ondernemingsrecht en vastgoed in Amsterdam Zuidas. Schrijft deze kennisbank voor ondernemers die eerst zelf willen begrijpen waar ze staan.
Verwante artikelen
Een vennootschapsrechtelijke kwestie bespreken?
Van aandeelhoudersgeschil tot bestuurdersaansprakelijkheid: in een kosteloos eerste gesprek hoort u waar u staat en wat de logische volgende stap is.