Turboliquidatie van een BV: wanneer mag het en wanneer niet

Bij een reguliere ontbinding treedt het bestuur op als vereffenaar en wordt het vermogen volgens de wettelijke rangorde verdeeld. Turboliquidatie slaat die fase volledig over: is er op het tijdstip van ontbinding geen bate meer, dan houdt de rechtspersoon onmiddellijk op te bestaan en volstaat opgaaf aan het handelsregister.

Dat verklaart de aantrekkelijkheid en tegelijk het risico. De route is snel en goedkoop, en er komt geen curator aan te pas die het verleden onderzoekt. Precies daarom toetst de rechter achteraf streng of aan de voorwaarde werkelijk was voldaan.

De rechtspraak van de laatste jaren is hierin consistent. De rechtbank Rotterdam oordeelde dat een bestuurder niet voor turboliquidatie mocht kiezen omdat de vennootschap via voortgezette opdrachten nog inkomsten had kunnen genereren, en wees erop dat een faillissementsaanvraag of overleg met schuldeisers de aangewezen weg was (ECLI:NL:RBROT:2025:11851).

Het gerechtshof 's-Hertogenbosch bevestigde dat oneigenlijk gebruik kan bestaan uit het overbrengen van de winstgevende activiteiten naar een nieuwe vennootschap terwijl de schuld in de te liquideren BV achterblijft (ECLI:NL:GHSHE:2023:843). Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden kwam tot hetzelfde oordeel bij een activaoverdracht kort voor de ontbinding (ECLI:NL:GHARL:2023:7034). De Hoge Raad heeft dat arrest op 15 november 2024 in stand gelaten met toepassing van artikel 81 RO (ECLI:NL:HR:2024:1665), zodat deze lijn cassatiebestendig is.

De toets is materieel en niet boekhoudkundig. Dat de schulden de baten overtroffen zegt niets: beslissend is of er op het ontbindingsmoment werkelijk niets meer te verdelen was, en of er in de aanloop niet oneigenlijk aan het vermogen is onttrokken.

Waren activa of klantrelaties kort voor de ontbinding overgedragen aan een gelieerde vennootschap waar de onderneming met verdienvermogen wordt voortgezet, dan waren er wel baten, ook als de balans van de geliquideerde BV leeg was. Betalingen aan een gelieerde schuldeiser terwijl anderen onbetaald bleven kunnen daarnaast selectieve betaling opleveren.

De eisen aan die verantwoording zijn inhoudelijk. De enkele vaststelling dat de schulden de baten overtroffen is uitdrukkelijk onvoldoende. Inzichtelijk moet worden of voorraden onder de marktprijs zijn verkocht, wat op pauliana kan duiden, en of gelieerde schuldeisers zonder geldige reden zijn bevoordeeld.

De rechtbank Rotterdam achtte een deponering ontoereikend omdat de verkoopprijs van overgedragen activa en de verdeling van de opbrengst ontbraken, wat meewoog bij het aannemen van bestuurdersaansprakelijkheid (ECLI:NL:RBROT:2026:2669). De verplichting geldt voor ontbindingen vanaf de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie; voor eerdere ontbindingen niet.

Heropening is geen verplicht voortraject. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde dat een schuldeiser niet gehouden is eerst heropening te vragen voordat hij de bestuurder aanspreekt.

Voor die aansprakelijkstelling geldt de maatstaf dat de bestuurder heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar verplichtingen niet nakomt en hem daarvan een voldoende ernstig verwijt kan worden gemaakt. Is sprake van betalingsonwil in plaats van onmacht, dan is de schade in beginsel het volledige onbetaalde bedrag, en rust op de bestuurder de last aan te tonen dat het onmacht was.

Turboliquidatie biedt geen gecontroleerde herstructurering. De route markeert alleen het einde van de rechtspersoon. Waar de onderneming nog levensvatbaar is past een WHOA-traject beter, en waar een schuldeiser al een aanvraag heeft ingediend is verweer tegen de faillissementsaanvraag de eerste vraag. Wordt turboliquidatie toch gebruikt terwijl de onderneming elders wordt voortgezet zonder de schulden mee te nemen, dan is dat het klassieke patroon van misbruik dat in de rechtspraak wordt afgestraft.

Bij een dreigende aanvraag door een schuldeiser is de keuze tussen verweer, eigen aangifte met geplande doorstart en een akkoord een strategische afweging die per dossier verschilt.

Het eerste risico werkt door naar de indirecte bestuurder via artikel 2:11 BW, zodat ook de holdingbestuurder in beeld komt.

Volgt na de turboliquidatie alsnog een faillissement, dan levert schending van de administratie- of publicatieplicht een wettelijk bewijsvermoeden op dat het onbehoorlijk bestuur een belangrijke oorzaak van het faillissement was. De curator onderzoekt in dat geval ook of er sprake was van een paulianeuze handeling. Over de omvang van deze bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement bestaat uitgebreide rechtspraak. Het bestuursverbod zelf is geen automatisme maar een discretionaire bevoegdheid van de rechter.

Een punt dat vaak onjuist wordt weergegeven: de bestuursverbodgrond die specifiek aan turboliquidatie is gekoppeld, artikel 2:19c BW, was op 11 augustus 2026 nog niet in werking getreden. Een bestuursverbod loopt op dit moment dus niet rechtstreeks uit de turboliquidatie zelf voort, maar uitsluitend via een daadwerkelijk faillissement en artikel 2:248 BW. Dit is een regeling in ontwikkeling.