Vordering indienen bij de curator: positie kiezen in een faillissement

Stuur facturen, contracten, aanmaningen en een heldere berekening mee, inclusief rente en kosten tot de faillissementsdatum. Meld daarbij uitdrukkelijk eventuele zekerheden, een eigendomsvoorbehoud of een beroep op verrekening: die veranderen uw positie wezenlijk en vragen om snelle actie naast de gewone verificatie. Wie de curator vindt, vindt u via het Centraal Insolventieregister.

Dit verklaart de nuchtere realiteit: in veel faillissementen resteert voor concurrente schuldeisers geen of een beperkte uitkering, en duurt het bovendien lang voordat een uitdeling volgt. Die realiteit is geen reden om niet in te dienen — het kost weinig en zonder indiening bent u zeker van niets — maar wél om uw energie vooral te richten op de routes hieronder.

Fiscus en bodemzaken. Voor pandhouders is relevant dat het klassieke bodemvoorrecht van de fiscus per 1 januari 2024 is vervangen door de bodemreservering van artikel 22bis Invorderingswet: wie zijn rechten op een bodemzaak wil uitoefenen, moet dat vooraf melden aan de ontvanger en vier weken wachten. Voor het overige is de fiscus preferent op grond van artikel 21 Invorderingswet.

Handel snel en schriftelijk: de curator mag over zaken beschikken zolang hem geen eigendomsaanspraak bekend is gemaakt. Roep het eigendomsvoorbehoud dus direct, tijdig en ondubbelzinnig in, identificeer uw zaken en vraag om afgifte of een regeling; verkoopt de curator daarna toch, dan handelt hij onrechtmatig en heeft u een boedelvordering. De curator kan u op grond van artikel 58 Fw een redelijke termijn stellen. Let op natrekking: is uw zaak bestanddeel geworden van een grotere zaak, dan is het voorbehoud verloren en resteert een concurrente vordering.

Leegstandschade en de bankgarantie. De lijn van de Hoge Raad is precies en al jaren bestendig. Een reguliere opzegging op grond van artikel 39 Fw geeft geen recht op vergoeding van leegstandschade ten laste van de boedel, óók niet als dat contractueel is bedongen (HR 14 januari 2011, Aukema q.q./Uni-Invest). Is er een bankgarantie van een derde, dan mag de verhuurder die in de verhouding tot de bank wél trekken voor leegstandschade — het faillissement verandert de garantieverplichting van de bank niet — maar het regres van de bank op de failliete huurder komt niet ten laste van de boedel (HR 17 februari 2017, Hansteen/Verwiel q.q.).

Praktisch: controleer de voorwaarden van de garantie (dekt zij leegstandschade?), documenteer de schade, en stem waar nodig af met de curator om terugvorderingsdiscussies te voorkomen. De huur over de opzegtermijn zelf is boedelschuld en wordt in de regel gewoon voldaan.

Buiten faillissement kan een bestuurder aansprakelijk zijn langs de twee sporen van Ontvanger/Roelofsen (HR 8 december 2006): verplichtingen aangaan terwijl hij wist of behoorde te begrijpen dat de vennootschap ze niet kon nakomen en geen verhaal zou bieden (de Beklamel-norm), of betaling frustreren op een wijze die hem persoonlijk ernstig te verwijten valt. Selectieve betaling in het zicht van bedrijfsbeëindiging — zeker aan gelieerde partijen — wordt in de recente rechtspraak streng beoordeeld; de schade wordt dan begroot op wat u bij een gelijke verdeling zou hebben ontvangen. In faillissement kan de curator het bestuur aanspreken op kennelijk onbehoorlijk bestuur. Signalen — ontbrekende administratie, kort voor datum weggesluisde activa, selectieve betalingen — kunt u onderbouwd bij de curator melden; een paulianeuze transactie kan de curator vernietigen, waarmee vermogen naar de boedel terugkeert.

Onze rol is vooral het kiezen van de route met de hoogste verwachtingswaarde: soms is dat drie brieven aan de curator, soms een procedure tegen een bestuurder, en soms het advies om er geen geld meer achteraan te gooien. Ook dat laatste hoort u dan gewoon van ons, met een prijsafspraak vooraf voor wat wél zinvol is.